Dwa kraje, dwie unie i… ta trzecia - Szkoła w Mokasie na Litwie
Dwa kraje, dwie unie i… ta trzecia
Przez dwa tygodnie 20 uczniów Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Mokasie uczyło się historii tam, gdzie ta historia się wydarzyła, razem z rówieśnikami z litewskiej szkoły w Turgeliai. Rezultatem kolejnego europejskiego projektu polskiej szkoły jest powołanie trzeciej unii, niewielkiej, lokalnej, ale o europejskim zasięgu!
Dwie unie z tytułu projektu to ta sprzed wieków, która połączyła Polskę i Litwę, oraz ta dzisiejsza, europejska, dzięki której uczniowie mogli pojechać na Litwę. Trzecia, najmniejsza, powstała przy szkolnych ławkach w Turgeliai. Od 21 września do 3 października dwudziestu uczniów i cztery nauczycielki Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Mokasie realizowało tam projekt zatytułowany Dwa kraje i dwie unie – poszerzamy kompetencje kluczowe poprzez wspólne zgłębianie dziedzictwa Polski i Litwy. Finansują go Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS).
Uczniowie zaczęli od rzeczy najprostszej: musieli się poznać. Uczniowie Turgelių kunigo Povilo Ksavero Bžostovskio gimnazija oprowadzili gości po swojej szkole, obie grupy opowiedziały o miejscach, z których przyjechały, potem przyszły pierwsze pytania i zadania integracyjne. Językiem wspólnej pracy był angielski i bardzo szybko okazało się, że to coś więcej niż odpowiedź przy tablicy. Trzeba było ustalić, kto czym się zajmie, wytłumaczyć własny pomysł, dopytać, gdy zabrakło słowa.
– Z dnia na dzień widać było, jak zmienia się sposób pracy uczniów. Na początku zwracali się do nas, pytali, czy dobrze zrozumieli zadanie. Potem coraz więcej spraw załatwiali między sobą. Kiedy trzeba było coś uzgodnić z litewską grupą, po prostu podchodzili i rozmawiali. Chyba o taki moment w edukacji chodzi najbardziej: kiedy nauczyciel przestaje być pośrednikiem – mówi Anna Grocholewska, koordynatorka projektów europejskich w szkole w Mokasie.
Temat nie wymagał długich poszukiwań. Historia Polski i Litwy co chwilę prowadziła uczniów do tych samych nazwisk, miejsc i wydarzeń, choć nie zawsze do identycznych opowieści o nich. Mieszane polsko-litewskie grupy przygotowywały po angielsku duże plakaty o postaciach ważnych dla obu krajów. Wybierały informacje, uzgadniały treść, a potem odpowiadały na pytania nauczycieli. Innym razem zajmowały się codziennym językiem, tradycjami i tym, jak żyją dziś ich rówieśnicy po drugiej stronie granicy. Powstawały fiszki, materiały cyfrowe i kolejne opracowania, które pod koniec wyjazdu złożyły się na prezentacje o historii, Wileńszczyźnie i kulturze obu krajów.
To, co uczniowie znajdowali w terenie i podczas wycieczek, wracało potem na szkolne forum. Dłuższe wyjazdy odbywały się w weekendy i po zajęciach projektowych, a ich celem było zebranie materiału do dalszej pracy: zdjęć, historii, nazwisk, a czasem pytań, których wcześniej nikt nie planował zadawać.
Tak było w Wilnie. Dla uczniów szkoły noszącej imię Józefa Piłsudskiego wizyta na cmentarzu na Rossie miała szczególne znaczenie. Przy grobie Marii z Billewiczów Piłsudskiej, gdzie spoczywa także serce Marszałka, zapalili znicz i zatrzymali się w ciszy. Później szukali w mieście kolejnych polskich śladów. Mickiewicz stał się bardziej rzeczywistą postacią, kiedy można było stanąć przed domem, w którym mieszkał, przejść Zaułkiem Literackim i zobaczyć miejsca związane z jego wileńskimi latami.
Podobnie działały inne miejsca Wileńszczyzny. W Jaszunach historia prowadziła do Michała Balińskiego, Śniadeckich, Słowackiego i Tomasza Zana. W Pawłowie uczniowie poznawali dzieje XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej Pawłowskiej. Muzeum Anny Krepsztul przyniosło zupełnie inną opowieść, o artystce, która mimo ciężkiej choroby malowała przez całe życie. Każda z tych historii trafiała do notatek, rozmów i materiałów przygotowywanych przez uczniów.
Z zebranych zdjęć, notatek i informacji powstały prezentacje, które posłużą teraz do utworzenia kolejnych haseł do szkolnej Wirtualnej encyklopedii w Mokasie.
Ostatniego dnia mobilności wręczono certyfikaty. Były też projektowe koszulki, na których uczniowie obu szkół zostawiali sobie podpisy. Kilkanaście dni wcześniej znali się głównie z imion. Teraz obok podpisów pojawiły się krótkie dopiski i żarty zrozumiałe tylko dla tych, którzy przez ostatnie dni siedzieli przy jednym stole. Trzecia unia, ta najmniejsza, zyskała właśnie swoje pierwsze podpisy.
Informacje o projekcie
Projekt Dwa kraje i dwie unie – poszerzamy kompetencje kluczowe poprzez wspólne zgłębianie dziedzictwa Polski i Litwy realizuje Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Mokasie. Jest on finansowany ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego. Partnerem na Litwie była szkoła Turgelių kunigo Povilo Ksavero Bžostovskio gimnazija.
